ngày nay ngân sách xài cho giáo dục của Israel đang cao hơn ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, các dài ở “nhà nước khởi nghiệp” này lại đang bị các chuyên gia đánh giá là thất bại, có thể tụt hậu trong mai sau không xa.
Điểm số của học trò Israel trong bài thẩm tra quốc tế gần đây, biểu thị trên các kỹ năng đọc, toán, và khoa học, được cho là tệ hại nhất trong nhóm các nhà nước phát triển. Điều đáng nói là nhóm học sinh này không bao gồm học trò Do Thái giáo chính thống vốn ít học ba môn học nói trên.
Điểm then chốt nằm ở chất lượng nghiêm đường. Trong nhóm các nhà nước phát triển, cha nội Israel đứng chót trong bảng xếp hạng qua các bài thẩm tra đọc, viết và khả năng làm việc với các con số. Lương khởi điểm của cha tiểu học ở Israel là 21.000 USD, bằng 1/2 mức lương của Mỹ.
Các trường Israel đang có dấu hiệu không đáp ứng được yêu cầu chuẩn bị lực lượng lao động cho thị trường đương đại. Ảnh: The New York Times.
Theo những người trong cuộc, chương trình đào tạo nâng cao cho xuân đường rất nghèo nàn và phụ thuộc vào sự ngẫu hứng của các bộ trưởng giáo dục khi mới lên nắm quyền. bố thì càng ngày càng phải đối mặt với bạo lực từ học sinh và phụ huynh và ít được cấp trên hỗ trợ.
Tệ hơn, các chuyên gia cho rằng những cố nhằm giải quyết các vấn đề của dài lại kéo tụt đội ngũ đay đi xuống. Biết sử dụng tiếng Anh là đề nghị bức, nhưng rất nhiều học sinh tốt nghiệp phổ thông với vốn tiếng Anh quá ít oi đã không thể vào đại học. Các bài thi đầu vào đại học không được đánh giá hằng năm nên nhiều chính khách tìm cách làm cho bài thi dễ đi để lấy thành tích.
Thành công đáng kể của Israel trong những năm 1990 là đã mở mang được khả năng tiếp cận giáo dục đại học bằng việc thành lập các trường cao đẳng ít mang tính kinh viện hơn. Nhưng cũng trong thời kì này, kết quả giáo dục Israel lại cho một kết quả đáng ngờ khi hàng loạt sinh viên trường luật khi tốt nghiệp không có khả năng làm việc được trước tòa.
Theo Ram Shmueli, nhà hoạt động giáo dục lâu năm, ba và hiệu trưởng thẳng tính than phiền về việc bị mất quyền tự chủ khi các quan chức quốc gia áp đặt các bài giảng chi ly tới từng giờ giảng. Cứ 5 ba thì có tới 4 người bỏ nghề sau 5 năm giảng dạy.
Ram Shumueli cho biết: “Họ hiểu rõ rằng thu nhập của thân phụ là thấp, nhưng họ muốn cống hiến cho từng lớp. Nhưng nếu không có quyền tự chủ, họ sẽ bỏ đi”.
Điểm số cũng cho thấy sự chênh lệch ngày một lớn giữa nhóm học trò nói tiếng Do Thái và nhóm học trò nói tiếng Arab và ngay giữa các tầng lớp từng lớp trong nhóm học trò nói tiếng Do Thái.
Một trong những lý do cho vấn đề này là Israel đang giải ngân càng ngày càng nhiều cho giáo dục ưng chuẩn các quỹ tương đáp (quỹ có thể bù trừ ăn xài cho các hoạt động khác nhau).
Đây là dạng quỹ tài chính mà các hiệu trưởng rất thích vì họ có thể dùng chúng vào bất cứ việc gì. Tuy nhiên, quỹ tương đáp chỉ có thể nhận tiền khi chính quyền tỉnh thành san sẻ ngân sách, và như vậy các thị trấn nhỏ ít có khả năng tiếp cận được nguồn tài chính này.
Hatem Abu Queder, hiệu trưởng Trường Bedouin thuộc vùng Đông Nam Beersheva, đã phải dán những tấm hình trình diễn.# tàu vũ trụ con thoi và hệ kim ô lên mặt trong của một tấm bìa quảng cáo. Ông cho biết mong muốn một lần được đưa lũ trẻ tới thăm NASA nhưng không tiếp cận được quỹ tương đáp để làm việc này.
học sinh Do Thái giáo chính thống trong một giờ học tại một dài Do Thái trong khi định cư Beitar Illit. Ảnh: The Times of Israel.
thảy những gì ông có trong tay là một trạm dự báo thời tiết, một sàn tập nhảy cho những nữ sinh còn quá ngượng ngùng khi phải nói chuyện với các bạn nam. Điều đáng nói là cả thảy những công trình này đều được xây dựng bằng tiền quyên góp từ các gia đình có cảnh ngộ không mấy dư dả trong vùng.
Những gia đình khá giả chi rất nhiều cho gia sư. Các chương trình hướng đạo của người Do Thái phát triển năng lực lãnh đạo, tính kỷ luật và khả năng làm việc theo nhóm cho lũ trẻ. Các đơn vị quân đội tinh nhuệ cũng tương trợ các trường đại học, giúp kiến lập các CEO cho các dự án startup mai sau. Thế nhưng, những ngả đường này không mở ra cho công dân gốc Arab.
Lãnh đạo các tập đoàn công nghệ cao thì khẳng định Israel không lo thiếu sinh viên siêu nhân kiệt trong lĩnh vực toán học và khoa học.
Tuy nhiên, Giáo sư Amnon Shashua, đồng sáng lập tập đoàn phát triển hệ thống cảnh báo cộc MobilEye, cho rằng: “Vấn đề không phải là từng lớp tinh hoa mà là giáo dục cho đại chúng. Việc làm nào cũng vậy, người ta chẳng thể làm một mình mà cần phải có sự tương trợ của những người xung quanh, không chỉ là những người sáng ý nhất”.
Các nhà kinh tế học thì cảnh báo Israel đang bị chia thành hai nền kinh tế: Khu vực công nghệ cao đang tăng trưởng mạnh, chiếm 9% tổng số việc làm trong tầng lớp, và các khu vực còn lại đang ậm ạch phía sau với năng suất thấp.
Tuy nhiên, một số cho rằng nguy cơ còn đang diễn đạt ở những nấc thang trên cùng của hệ thống giáo dục. Nhà khoa học đoạt giải Nobel Hóa học năm 2011 Dan Shechtman, hiện đang là chủ toạ Quỹ học bổng Wolf, lo rằng nhân kiệt Israel sẽ đem các giải thưởng danh giá về cho nước khác.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta đang không cho họ về nước [do có quá ít phòng thí nghiệm tiên tiến cho họ làm việc. Chúng ta cần phải đưa họ về nước”.
Hữu Dương (Theo The New York Times)
0 nhận xét:
Đăng nhận xét