Thứ Tư, 4 tháng 12, 2019

Bạch quả trị khí hư, di tinh

Cây bạch quả còn gọi là cây ngân hạnh (Ginkgo biloba L.), là loại cây được dùng làm thuốc chống lão suy, tăng tuần hoàn não... ngoại giả, hạt chín già của cây bạch quả (bạch quả, bạch quả nhân, ngân hạnh nhân) cũng là vị thuốc quý của cả nam và nữ.

Theo Đông y, bạch quả vị ngọt, đắng, sáp, tính bình, có ít độc; vào kinh phế. Tác dụng liễm phế khí, chỉ xuyễn khái, thu súc tiểu tiện, chỉ bạch đới, lâm trọc. Dùng cho các trường hợp hen, lao phổi, di tinh di niệu, bạch đái bạch đới. Hằng ngày có thể dùng 4 - 12g bằng cách ăn sống, nướng, rang, sắc, nấu.

Bạch quả.

Chữa khí hư, bạch đới: đậu ván trắng 63g, bạch quả 12g, lõi thân và cành hướng dương 16g. Sắc lấy nước, thêm ít đường đỏ vào để uống.

Chữa di mộng tinh: bạch quả 3 hạt, đồ chín bằng hơi rượu rồi ăn. Ngày làm 1 lần, ăn liền 4 - 7 ngày.

Chữa viêm phế quản mãn tính, hen phế quản, ho nhiều đờm : bạch quả (đập vỡ) 16g, khoản đông hoa 12g, bán hạ chế 12g, ma hoàng 8g, hoàng cầm 8g, vỏ rễ dâu 12g, hạt tía tô 12g, hạnh nhân 12g, cam thảo sống 8g. Sắc uống.

Món ăn - bài thuốc có bạch quả:

Cháo bạch quả, liên nhục: bạch quả 6g, liên nhục 15g, gạo tẻ 50g, gà giò 1 con (làm sạch bỏ ruột). Đem bạch quả, liên nhục tán bột cho trong bụng gà buộc khâu lại, cho gạo, thêm nước, hầm nhỏ lửa cho chín nhừ, thêm mắm muối gia vị cho ăn. Chia ăn nhiều lần trong ngày, 1 - 2 lần/tuần. Dùng cho đàn bà sa tử cung, bạch đái bạch đới.

Gà hầm bạch quả, ý dĩ nhân: gà sống giò 1 con (khoảng 1kg), bạch quả 12g, ý dĩ 20g, bạch biển đậu 20g. Gà làm sạch, các dược liệu cho trong bụng gà buộc lại, thêm bột tiêu gia vị và nước. Hầm nhỏ lửa cho chín nhừ. Cho ăn khi đói trong ngày (2 lần). Ăn liên tục 4 - 5 ngày. Dùng cho nữ giới bị bạch đái bạch đới.

Gà hầm hạt sen, bạch quả: thịt gà 100g, rượu trắng 30ml, hạt sen (bỏ tâm) 10g, bạch quả nhân 10g, thêm nước, hầm nhỏ lửa, thêm gia vị mắm muối. Chia ăn 1 - 2 lần trong ngày. Dùng cho phụ nữ thân thể suy nhược, khí hư bạch đới.

Thịt lợn hầm bạch quả, sa sâm: bạch quả 15g, ngọc trúc 15g, mạch đông 9g, bắc sa sâm 15g, hạnh nhân 15g, thịt lợn nạc 60g, gia vị liều lượng thích hợp. Đem ngọc trúc, mạch đông, bắc sa sâm nấu lấy nước, bỏ bã; nấu với hạnh nhân, bạch quả và thịt lợn. Cứ 2 - 3 ngày cho ăn một lần. Dùng cho các bệnh về mũi họng: viêm họng hạt, viêm mũi họng dị ứng, ung thư vùng mũi họng.

Sirô bạch quả mật ong: bạch quả 10 hạt, bóc bỏ vỏ cứng, thêm nước nấu chín, thêm mật ong khuấy đều. Cho ăn mỗi tối một lần, dùng cho các bệnh nhân hen phế quản, lao phổi có ho suyễn.

eo sèo: Không nên dùng nhiều trong 1 lần, phòng ngộ độc; đặc biệt là trẻ mỏ. Nếu bị ngộ độc bạch quả, có thể thấy các triệu chứng: nhức đầu, phát sốt, co rút gân, bứt rứt khó chịu, nôn, khó thở...; phải lấy ngay 125g cam thảo hoặc 63g vỏ quả bạch quả sắc uống để giải độc.

TS. Nguyễn Đức Quang

Món ăn từ củ cải trắng giúp trị bệnh hô hấp

Củ cải trắng có tên thuốc là la bạc tử hay lai phục tử, la bặc tử, rau lú bú… Tên khoa học Raphanus sativus L. Thuộc họ cải Brassicaceae hay chữ thập (Crucifereae), được trồng phổ quát khắp nước ta.

Trong 100g củ cải có năng lượng 17kcal, nước 95,04g, protein 0,67g, chất béo 0,24g, carbohydrate 3,43g, đường tổng số 1,83, chất xơ 1,6g; chất khoáng như: canxi (Ca) 17mg, sắt (Fe) 0,15g, magiê (Mg) 9mg, phốt pho (P) 24mg, kali (K) 285mg, sodium (Na) 249mg, selenium (Se) 0,7mg, vitamin C 15,1mg, niacin (vitamin B 3 ) 0,15mg, folate 17mg, choline 6,8mg.

Theo Đông y, la bặc tử (hạt củ cải) vị cay ngọt, tính bình. Vào kinh tỳ, vị và phế. Có tác dụng đưa hơi đi xuống (giáng khí), trừ đờm; ngoại giả, còn có tác dụng tiêu thực (giúp tiêu hóa). Địa khô lâu (củ cải phơi khô) có tác dụng lợi niệu, tiêu thũng, lưu thông hơi ở phổi; kiện tỳ tiêu thực, hạ khí hóa đàm, hóa tích khoan trung, sinh tân giải độc. Dùng cho các trường hợp đầy bụng không tiêu, viêm khí phế quản ho nhiều đờm, khản tiếng; thổ huyết chảy máu cam, bệnh đái tháo đường và hội chứng lỵ.

Củ cải trắng

Dưới đây là một số cách dùng củ cải chữa bệnh:

Chữa ho: củ cải trắng 1kg, quả lê 1kg, gừng tươi 250g, sữa 250g, mật ong 250g. Cách làm: lê gọt vỏ, bỏ hạt; củ cải, gừng tươi rửa sạch thái nhỏ. Cho từng loại vào miếng vải thô sạch để vắt nước, xong để riêng. Đổ nước củ cải, nước lê vào nồi, nấu đến sôi thì bớt lửa lại, nấu tiếp cho đến khi đặc dính thì cho nước gừng, sữa, mật ong vào quấy đều và đun sôi lại. Khi nguội cho vào lọ đậy kín dùng dần, mỗi lần một thìa canh pha vào nước nóng để uống, ngày 2 lần.

Chữa viêm họng: củ cải tươi (1 - 2 củ), một ít đường phèn (hoặc thay bằng mật ong). Cách làm: củ cải cạo vỏ, rửa sạch, cắt dạng sợi, đem trộn với đường phèn, cho vào hũ để qua đêm cho ra nước rồi chắt lấy nước này uống. Cứ khi nước ra, lại chắt lấy nước, làm liên tiếp vài ngày.

Chữa người già bị viêm phế quản mạn tính: hạt cải củ sao 12g, hạt tía tô 12g. Sắc uống trong ngày. Hay lấy củ cải hầm bì sứa: bì sứa 120g, củ cải 60g. Thêm nước và gia vị, hầm nhừ chia ăn 2 lần trong ngày.

Chữa viêm phế quản mãn tính, ho nhiều đờm: hạt cải củ sao 12g, hạnh nhân 12g, cam thảo sống 8g. Sắc uống.

Dùng cho trường hợp khản giọng, mất tiếng, nôn ói, loét miệng: củ cải, gừng tươi liều lượng tùy ý, ép lấy nước chia ra cho uống tản mác ít một trong ngày để ngậm và nuốt từ từ. Có thể trộn cùng nước giá đậu xanh cũng rất hay.

Chữa các trường hợp hư nhược, viêm khí phế quản, ho suyễn: dùng món canh thịt dê, cá diếc, củ cải. Cụ thể thịt dê 100g, cá diếc 1 con, củ cải 60g. Thêm nước và gia vị nấu canh lẩu, ăn nóng.

Chữa các trường hợp suyễn, viêm khí phế quản kinh niên, cảm sốt ho nhiều đờm dùng nước ép củ cải hấp đường phèn: củ cải tươi (hoặc luộc chín) 500g. Ép lấy nước, thêm đường phèn lượng hợp cho uống, ngày 1 lần.

Chữa tiêu hóa kém, mồm hôi, bụng trướng, ỉa khô: hạt cải củ sao 12g, chỉ xác 8g, thần khúc sao sém 16g. Sắc kỹ uống trong ngày.

Chữa lỵ đau mót đại tiện: hạt cải củ 12g, tỏi 1 củ. Hạt cải củ nghiền thành bột, tỏi củ giã nát ép lấy nước. Uống bột thuốc và nước tỏi với nước đun sôi còn nóng.

Chữa trường hợp đầy bụng không tiêu do ăn uống quá nhiều các loại bánh kẹo, đường, mỡ làm món cháo củ cải: gạo tẻ 100g, củ cải 50g. Củ cải thái lát cùng gạo nấu cháo, thêm chút muối cho ăn.





Chữa các trường hợp đi ngoài xuất huyết rỉ rả can dự đến trĩ và uống rượu dùng món củ cải hầm nước gừng: củ cải (cả lá và cuống) 20 củ. Rửa sạch thái lát nấu nhừ, thêm mấy lát gừng, bột gạo, ít dấm, đun sôi để vừa nguội cho ăn.

Dùng cho người lao phổi, giãn phế quản: củ cải trắng hoặc xanh 1kg, thịt dê (hoặc cừu) 500g, hành, gừng tươi, rượu trắng, gia vị. Cách làm: thịt dê bóc màng lọc gân, rửa sạch, cắt miếng nhỏ rồi đem trụng nước sôi, vớt ra rửa sạch để ráo nước, rồi ướp hành, gừng, rượu trắng và cho vào nồi với lượng nước vừa dùng, nấu sôi. Củ cải cạo vỏ rửa sạch, cắt miếng nhỏ, trụng nước sôi vớt ra, cho vào nồi nấu thịt dê đang sôi, nấu cho chín mềm, nêm nếm gia vị.

Trị đau do sỏi mật: củ cải tươi đem thái thành từng miếng dày, rồi đem tẩm cho thấm mật ong. Sau khi tẩm, đem sấy khô, dùng củ cải đã tẩm sấy này.

Đái tháo đường: củ cải 200g, gạo tẻ 50g và một ít nếp đem nấu cháo. Dùng lúc cháo nóng, ngày 2 lần.

ỉ eo: hạt cải củ có thể hao tổn khí (sức lực) nên người sức yếu (bạch đái) không bị đầy tích, đờm trệ đọng thì cấm uống. Người tỳ vị hư hàn nên hạn chế dùng củ cải.

BS. HOÀNG XUÂN ĐẠI

Việc bếp núc: "Thế giới riêng" đầy trải nghiệm hay là áp lực đè nặng trên vai phụ nữ?

Nhiều người vẫn nghĩ, sự sáng tạo là một điều gì đó rất to lớn, chỉ những nghệ sĩ, những người làm ở các lĩnh vực nghệ thuật mới sở hữu khả năng này, thế nhưng, trên thực tế, sáng tạo "có mặt" ở hầu hết mọi góc cạnh gần gụi trong cuộc sống và bất cứ ai cũng có thể thực hiện được.

Nói một cách dễ hiểu hơn, sáng tạo là khả năng giải quyết các vấn đề trong cuộc sống một cách thú nhận, có thể biến những việc khó khăn, áp lực trở nên nhẹ nhàng hơn. Và với những người nữ giới có tư duy đương đại, sự ham tìm tòi cái mới giúp họ có thể giải quyết công việc, chăm nom gia đình và tận hưởng cuộc sống một cách tích cực, chủ động. Những người phụ nữ sáng tạo luôn có khả năng "kiến tạo" cuộc sống của họ trở thành ý nghĩa và đa sắc màu hơn, tạo cảm giác dễ chịu cho những người xung quanh. Bởi chính họ là những người không chịu nổi sự nhàm chán, cũ kỹ, lặp đi lặp lại.

Việc bếp núc: Thế giới riêng đầy trải nghiệm hay là áp lực đè nặng trên vai phụ nữ? - Ảnh 1.

Bếp núc đã trở thành nơi để người phụ nữ có thể tận hưởng sự sáng tạo theo cách riêng.

Sự sáng tạo với đàn bà đôi khi rất đơn giản. Có khi chỉ là thử phá cách, phối một phong cách khác lạ trên những y phục quen thuộc để tạo ra một "phiên bản" khác của mình; hay thỉnh thoảng bày vẽ sắp xếp lại các vật dụng trong nhà theo một thứ tự khác để tạo cảm giác tươi mới. Và đặc biệt, với nhiều đàn bà, gian bếp chính là nơi họ có thể thoải mái tận hưởng sự mê say tìm tòi cái mới, sáng tạo theo cách riêng.

Tại sao là bếp mà không phải là nơi khác? Bởi đun nấu là việc những người nữ giới có tư duy hăng hái muốn làm mỗi ngày để trông nom bản thân và gia đình. Họ ý thức được rằng, đun nấu là cách tốt nhất để có thể mang lại những giây lát quây quần đầm ấm cho gia đình, là cách an toàn nhất để các thành viên được đảm bảo sức khỏe bằng những bữa ăn ngon lành, hợp khẩu vị.

Chỉ cần nhìn cách người đàn bà "đối" với gian bếp của mình, ta cũng có thể mường tượng được tình thương tình của họ dành cho gia đình, cách họ tận hưởng cuộc sống. Gian bếp cũng là nơi người đàn bà yêu thích nhất vì đó là nơi diễn đạt rõ nhất "quyền lực mềm" của một người giữ lửa trong gia đình. Chinh phục việc Bếp núc là cách để họ nêm nếm thêm gia vị thương xót dành cho gia đình và tìm thấy sự tự tin, niềm vui cho bản thân.

Việc bếp núc: Thế giới riêng đầy trải nghiệm hay là áp lực đè nặng trên vai phụ nữ? - Ảnh 2.

Sáng tạo trong đun nấu là cách người đàn bà mang đến niềm vui cho bản thân và sự êm ấm cho gia đình.

Sự sáng tạo trong đun nấu khiến người nữ giới cảm thấy thoải mái, thư giãn bởi nơi chốn tây riêng này không có sự đánh giá của người khác. Họ có thể tự do tìm tòi những công thức nấu ăn độc đáo, biến đổi một tẹo khi nấu những món truyền thống, quen thuộc thành những món ăn mới, hoặc có thể sáng tạo ra một hương vị riêng biệt khiến cho các thành viên trong gia đình dù ăn "cao lương mĩ vị" ở đâu cũng luôn nhớ về những bữa cơm nhà.

Chị Nguyễn Bích Tâm, Trưởng phòng kinh dinh của một công ty Xuất nhập khẩu tại TP.HCM, san sớt: "Công việc rất bận rộn nhưng khi vào bếp thì tôi lại được là chính mình. Những hôm bận rộn, tôi nấu những món thật nhanh, chỉ cần chế biến trong vòng vài chục phút với những nguyên liệu đã chuẩn bị sẵn. Những ngày rảnh rang hơn, tôi có thể bày biện để thử một cách nấu mới từ những món ăn quen thuộc để cho vào bộ sưu tập các món ăn của gia đình. Sáng tạo trong việc đun nấu thú nhận lắm, bạn sẽ thấy được kết quả ngay. Cũng là sườn, là thịt, là cá vậy thôi nhưng có khi chỉ cần đổi gia vị ướp từ nước mắm sang nước tương, dầu hào, bạn đã có ngay một món ăn khác. Mỗi khi tìm ra một cách nấu khiến món ăn lạ miệng, ngon hơn, cả nhà đều vui và tôi như được tiếp thêm năng lượng để tiếp kiến tìm tòi, sáng tạo những cách nấu mới."

Việc bếp núc: Thế giới riêng đầy trải nghiệm hay là áp lực đè nặng trên vai phụ nữ? - Ảnh 3.

thỉnh thoảng chỉ cần một sự thay đổi nhỏ, thay nước mắm bằng dầu hào bạn đã có ngay một món sườn mới mềm mọng, bắt mắt, đặm đà hơn so với món sườn rim truyền thống rồi.

Sáng tạo để mang đến những hương vị mới cho bữa ăn mỗi ngày của gia đình là điều tót vời để những người nữ giới giữ lửa hạnh phúc cho gia đình. Nên đối với nữ giới hiện, biểu lộ một tẹo sáng tạo, thách thức những món ăn thân thuộc vừa giúp họ bỏ túi bí kíp đun nấu của riêng mình vừa mang tới những bữa ăn mới lạ cho gia đình.

Không nên tin vào sự kỳ diệu của thực phẩm chức năng giảm cân

Thế nên, khi được tham mưu với những lời lẽ thuyết phục rằng: Khi dùng combo sản phẩm giảm cân và thanh lọc thân thể được nhập cảng từ Mỹ, sẽ không cần đến tập luyện và chế độ ăn kiêng kem, giúp giảm ít nhất 5kg/tháng và chỉ đào thải mỡ thừa ở vùng không cấp thiết như: Bụng, eo, đùi... Combo đó bao gồm 5 sản phẩm: 2 loại trà giảm cân (một loại dùng buổi sáng sẽ giúp đào thải hết chất độc trong cơ thể qua đường ỉa. Một loại dùng buổi tối giúp ngủ ngon giấc); 1 hộp chất diệp lục giúp thanh lọc thân, tăng cường oxy, giữ cho làn da tươi trẻ; một loại thực phẩm chức năng (TPCN) giúp tăng cường hệ miễn dịch và 1 loại tinh chất các loại thảo dược được bào dạng viên giúp tăng cường trí nhớ... Giá của combo đó là 3,5 triệu dùng được trong 1 tháng...

Nghe tư vấn như vậy, chị H. rất ưng vì nó thích hợp với nhu cầu và giá thành cũng không quá cao so với thu nhập của chị. Chị H. mua liền combo dùng trong 2 tháng, còn mua thêm 1 tháng nữa để biếu. Vì nếu chị mua 3 tháng cùng lúc sẽ được giảm giá 30%. Sau 2 tháng kiên trì dùng combo này, kết quả chị H. thu được là đau bụng, đi ỉa chảy rất nhiều vào mỗi buổi sáng. Gọi điện hỏi thăm người bạn cùng dùng sản phẩm, thì họ đã bỏ không dùng ngay tuần đầu do khó chịu vì triệu chứng đi tả.

Chị H. chỉ là một trong rất nhiều trường hợp tin vào tư vấn của sản phẩm “giảm cân, giảm mỡ thừa” từ TPCN này. Đánh vào tâm lý “lười” hoặc “không có thời gian”, các loại TPCN giảm cân thường đưa ra lời lăng xê “không cần ăn kiêng, không cần tập dượt, chỉ cần dùng trà sẽ bảo đảm 100% được như ý”... đã khiến thị trường loại TPCN giảm cân này trở thành rộn rịch. chứng cớ là search trên google, cho ra hàng ngàn kết quả về các sản phẩm từ trà tới TPCN giảm cân dành cho đàn bà. Khi click vào một trang lăng xê đó, bạn sẽ được tham mưu nhiệt tình, cùng với đơn đặt hàng online hiện lên mỗi phút...

Về các loại TPCN (bao gồm cả trà và cafe) giảm cân, Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ (FDA)đã phát hiện nhiều sản phẩm giảm cân mang nhãn mác là TPCN nhưng trong thành phần có ẩn chứa các thành phần ẩn như: Thuốc chống động kinh, thuốc áp huyết, thuốc chống trầm cảm. Một sản phẩm giảm cân cũng được FDA phát hiện có chứa một thuốc lợi tiểu cực mạnh (triamterene), mà có thể có tác dụng không mong muốc rất nghiêm trọng và chỉ nên được dùng khi có sự giám sát của các chuyên gia về sức khỏe. Ở nước ta, cơ quan chức năng cũng phát hiện nhiều sản phẩm giảm cân có chứa chất cấm. Vì vậy, không nên tin vào sự giảm cân kỳ diệu của các sản phẩm này.

Phương Anh

Những đứa trẻ sớm thành người lớn

Đưa con trai 8 tuổi đến BV. Nhi Đồng 2 (TP.HCM), người mẹ nhà ở quận 1, TP.HCM ngại ngùng khi đứa con mọc lông vùng kín và giọng nói ồm ồm. Vài phút sau, một người mẹ khác đưa con gái 9 tuổi đến nhờ BS khám bởi con mình đã 2 lần có kinh nguyệt khiến cả nhà phát hoảng. Phụ huynh hoang mang lo lắng, thế nhưng theo các BS, hiện tượng dậy thì sớm như trên hiện tại đã không còn xa lạ.

18 tháng tuổi đã dậy thì

Khoa Thận nội tiết BV. Nhi đồng 1 TP.HCM từng tiếp nhận một bé gái 18 tháng tuổi được mẹ đưa đến khám trong tình trạng chảy máu âm đạo. Theo lời kể của người mẹ, khi thấy bé bị chảy máu âm đạo, lo lắng con bị xâm hại nên chị đã đưa, đi khám ở rất nhiều cơ sở y tế. Tuy nhiên qua thăm khám và làm các xét nghiệm cận lâm sàng, các BS BV. Nhi đồng 1 đã phát hiện bé dậy thì sớm không rõ duyên do. Bé sau đó được điều trị bằng thuốc ức chế cạnh tranh nhằm giảm sự tăng trưởng của hormone sinh dục nữ và sẽ ngưng điều trị khi bé bước vào độ tuổi dậy thì thực thụ.

Một trường hợp khác, bé trai 3 tuổi bị vỡ giọng, có giọng nói ồm ồm giống người lớn. Các BS phát hiện duyên cớ khiến bé dậy thì sớm là do có khối u vùng hạ đồi (não) kích thích trục hạ đồi tuyến yên, tuyến sinh dục hoạt động. Bé được giải phẫu lấy khối u và điều chỉnh hormone để đưa bé về đúng tuổi.

Theo BS. Huỳnh Thoại Loan, Trưởng khoa Thận - Nội tiết BV. Nhi đồng 1 TP.HCM, số lượng trẻ bị dậy thì sớm có chiều hướng gia tăng. BV hiện điều trị cho hơn 100 bé mắc hội chứng dậy thì sớm. Hầu hết các bé gái được người nhà đưa đi khám dậy thì sớm khi ngực phát triển, trong đó 20% - 25% có kinh nguyệt sớm. Riêng các bé trai được đưa đi khám vì dương vật quá phát triển, có 50% vỡ giọng sớm.

Về mặt y khoa, để xác định trẻ có dậy thì sớm hay không, ngoài nhân tố đặc điểm sinh dục thứ phát thì phải phụ thuộc vào kết quả khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng như: đánh giá nội tiết tố của bé, tuổi xương, bảng đánh giá vòng ngực tùy theo độ tuổi ở bé gái, thể tích dịch hoàn ở bé trai…

Tăng đột biến

Tại BV. Nhi đồng 2, hiện các BS đang quản lý khoảng 500 trẻ dậy thì sớm, trong đó có khoảng 400 trẻ dậy thì sớm trung ương đang được điều trị. nếu những năm trước, mỗi tháng BV kết nạp khoảng 5 bệnh nhân mới có chỉ định điều trị, thì trong 10/2019, BV đã có thêm gần 100 ca bệnh mới khiến số lượng bệnh nhân cộng dồn hàng năm tăng đột biến, gây khó khăn cho công tác điều trị, kế hoạch dự tính thuốc cho cả năm.

BS.CKII. Hoàng Ngọc Quý, Trưởng khoa Thận - Nội tiết, BV. Nhi đồng 2 cho biết, hiện tượng dậy thì sớm trẻ mỏ ngày càng phổ quát và được sự quan tâm của cha mẹ và tầng lớp là nhờ các công cụ thông tin đại chúng, qua báo, đài, internet...

Theo BS. Quý, dậy thì là quá trình phát triển thế tất của con người. Tuy nhiên, nếu trẻ dậy thì sớm quá sẽ có những tác động, ảnh hưởng ít nhiều đến tâm lý và thể chất của trẻ và gia đình. chừng độ ảnh hưởng tùy thuộc vào tuổi khởi phát dậy thì, Mức độ phát triển các cơ quan sinh dục thứ phát (kích thước, kinh nguyệt…), tùy điều kiện hoàn cảnh kinh tế, tầng lớp, môi trường sống của trẻ và gia đình... Bé gái dậy thì sớm dễ bị lạm dụng tình dục do trẻ chưa có khả năng nhận thức những hành vi lạm dụng và tự bảo vệ mình.

Tuổi khởi phát dậy thì có xu hướng ngày càng sớm so với thế hệ ông bà, cha mẹ trước đây. Được xem là dậy thì sớm nếu xuất hiện đặc tính sinh dục thứ phát (vú, huyết trắng, kinh nguyệt, lông mu, lông nách, tinh hoàn, dương vật…) trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai.

Từ lúc xuất hiện triệu chứng dậy thì cho đến lúc các đặc tính sinh dục thứ phát hiện diện đầy đủ, ở nữ là 10,5 - 11 tuổi, ở nam là 11,5 - 12 tuổi. Dậy thì sớm thường gặp ở bé gái hơn bé trai, gấp 5 lần và thường gặp ở thành phố hơn nông thôn.

Những đứa trẻ sớm thành người lớn

Các nhóm dậy thì sớm

Dậy thì sớm trung ương:

Do sự bài tiết quá mức hormone sinh dục từ trên não (hạ đồi - tuyến yên). Đây là nhóm thường gặp nhất. căn do dậy thì sớm của nhóm này phần nhiều lại là vô căn (nhất là bé gái), nghĩa là không có duyên do thực thể gây ra dậy thì sớm. Nhóm này được điều trị bằng hormone nhân tạo điều chỉnh nhiều quá trình trong thân để cơ thể tự sinh sản một số hormone cố định, các hormone này là căn do dẫn đến ngưng sản xuất chất lâm thời để ngăn sự phát triển nhanh các cơ quan sinh dục thứ phát.

Dậy thì sớm ngoại vi:

Dạng này ít phổ biến hơn so với dậy thì sớm trung ương. Thường liên can đến bướu buồng trứng, dịch hoàn, thượng thận…

Dậy thì sớm không hoàn toàn:

Phát triển sớm, trơ thổ địa, một đặc tính sinh dục thứ phát (tăng sinh tuyến vú chơ vơ). Dậy thì đến sớm do các đặc tính sinh dục thứ xuất phát hiện và phát triển lẻ loi, 90% không có những lý do đặc biệt và xảy ra cốt yếu ở trẻ mỏ gái. Đây là biến thể của dậy thì thường nhật. căn do được giả thiết do: béo phì và găng tay; do dinh dưỡng không cân đối, nguyên tố di truyền, nguyên tố môi trường và rối loạn nội tiết.

Hậu quả

Theo các BS của trọng tâm Truyền thông và Giáo dục sức khỏe TP.HCM, dậy thì sớm ảnh hưởng về tâm lý: trẻ dậy thì sớm có những dấu hiệu phát triển sinh lý dị biệt so với những trẻ cùng lứa tuổi, dễ làm cho trẻ có tâm lý ngại ngùng, tự ti.

Chiều cao hạn chế: dậy thì sớm làm quá trình phát triển xương tăng nhanh, làm cho đầu xương đóng khép sớm, rút ngắn thời kỳ sinh trưởng, từ đó ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ khi trưởng thành.

Ham muốn tình dục trước tuổi: sự phát triển tâm lý dậy thì quá sớm dẫn đến nghĩ suy nông nổi, khả năng tự khống chế cảm xúc kém nên khó tránh khỏi những cạm bẫy tầng lớp, từ đó dẫn đến mang thai hoặc các bệnh lây qua đường dục tình.

Hội chứng buồng trứng đa nang: chu kỳ kinh nguyệt trước 8 tuổi dễ có nguy cơ rối loạn nội tiết tố gây buồng trứng đa nang.

Hầu hết các bé gái được người thân đưa đi khám dậy thì sớm khi ngực phát triển

Chẩn đoán cận lâm sàng

Nếu nghi ngờ trẻ dậy thì sớm, cần đến khám BS chuyên khoa nội tiết ở trẻ nít (nội tiết nhi khoa). Để chẩn đoán xác định cần làm một số chẩn đoán cận lâm sàng:

Chụp X - quang bàn tay và cổ tay: để xác định sự phát triển của xương, từ đó biết được quá trình dậy thì ở trẻ.

Xét nghiệm máu trước và sau tiêm hormone Gn-RH (kích thích thùy trước tuyến yên tiết ra LH, FSH, là những nội tiết tố cần thiết cho dậy thì, sản xuất):

Đối với dậy thì sớm Trung tâm: sau tiêm, nồng độ hormone LH và FSH tăng.

Đối với dậy thì sớm ngoại vi: sau tiêm, nồng độ hormone LH và FSH không thay đổi.

Chụp cộng hưởng từ (MRI): để kiểm tra sự bất thường của não.

siêu thanh vùng chậu: để rà u nang buồng trứng...

Điều trị

Không phải cả thảy các trường hợp dậy thì sớm trung ương đều cần điều trị; chỉ có chỉ định điều trị khi dậy thì tiến triển nhanh và/hoặc rối loạn tâm lý xã hội đáng kể. Quyết định điều trị còn tùy thuộc vào tuổi, tốc độ tiến triển dậy thì, tốc độ phát triển chiều cao và ước lượng chiều cao rút cục.

Vì phần nhiều căn nguyên dậy thì sớm ở bé gái là nguyên do trung ương và vô căn, nên không ít trường hợp chính gia đình quyết định không can thiệp điều trị (sau khi được bác sĩ tư vấn đầy đủ), muốn để trẻ phát triển (thiên nhiên) mà không có sự can thiệp bằng thuốc từ bên ngoài đưa vào thân (đơn thuần là ba má chỉ muốn biết thân con họ có bị (bệnh) hay không), không có nhu cầu làm chậm quá trình dậy thì sớm của trẻ.

Chỉ định điều trị dành cho dậy thì sớm trung ương ở trẻ nhỏ dưới 6 tuổi; điều trị phòng ngừa rối loạn tâm lý ở các trẻ (và bác mẹ) mẫn cảm. Cân nhắc từng cá thể: tốc độ dậy thì, tâm lý trẻ, cảnh ngộ kinh tế, xã hội…

Việc điều trị làm chậm lại tốc độ tăng trưởng, tốc độ dậy thì và chậm quá trình phát triển sinh dục thứ phát.

Dậy thìa là quá trình phát triển tất yếu của trẻ. cho nên mục đích điều trị dậy thì sớm trung ương bản chất là muốn làm chậm lại quá trình dậy thì, chờ cho “đủ tuổi” dậy thì cho “đúng quy trình”.

Trong quá trình điều trị, có không ít gia đình đã xin ngưng điều trị, vì trẻ và gia đình sau một thời gian được tham vấn và tìm hiểu, không còn lo âu dậy thì sớm như lúc ban sơ, đã được sự đồng ý của BS cho ngưng điều trị. nên, trong quá trình điều trị vì lý do nào đó không điều trị đúng thì không nên quá lo lắng vì hoàn toàn không ảnh hưởng quá trình điều trị trước đó và tiếp theo sau này.

Lời khuyên của thầy thuốc

Để ngăn dậy thì sớm, trẻ cần tập thể dục trực tính, hơn 30 phút mỗi ngày. Nên liền ngủ sớm và dậy sớm, ngủ nhiều hơn 8 giờ mỗi ngày. Không nên dành nhiều thời kì với thiết bị điện tử như tivi, điện thoại, máy tính.

Nên dự các hoạt động ngoại khóa như du lịch, cắm trại… Nên dành thời gian phơi nắng vào buổi sáng, ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Chế độ dinh dưỡng cần tăng cường rau củ quả cho bữa ăn hàng ngày, bảo đảm lượng đạm đầy đủ, không nên ăn thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, xúc xích, bơ… Hạn chế ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên rán, chứa nhiều chất béo khiến trẻ thừa dinh dưỡng, dễ bị béo phì.

để ý chọn lựa thực phẩm an toàn, tránh mua thực phẩm không uy tín, không rõ nguồn gốc và các thực phẩm chứa chất tăng trưởng..

KIẾN TƯỜNG

Bưởi giúp giảm cân hiệu quả

Theo dược tính đương đại, nước bưởi chứa nhiều chất bổ dưỡng như chất đạm, chất béo, acid tanic, bêta-caroten và các chất khoáng phosphor, sắt, calci, kali, mage và nhiều sinh tố (B 1 , B 2 , C).

Theo y học cựu truyền, bưởi có vị ngọt chua tính mát, không độc. Tác dụng kiện tỳ vị, tiêu đàm, thanh nhiệt, giải rượu... Ăn bưởi chữa được chứng bụng đầy, chậm tiêu, nội nhiệt, táo bón, thấp khớp nhức mỏi, tiểu đường, tăng huyết áp. Người béo phì “do can khí uất kết”, mập phì, thừa cân do hay uống rượu thẳng tính ăn bưởi giúp giảm cân.

Lá bưởi có nhiều tinh dầu thường dùng nấu nước xông hơi trị cảm cúm, nấu nước gội đầu làm sạch gầu, tóc thơm bóng mượt, phòng trị nấm tóc sâu đầu…

Hạt bưởi sao vàng sắc uống mỗi lần 5-10g trị đau bao tử, bụng đầy hơi.

tầm gởi cây bưởi trị phong thấp nhức mỏi, chữa ho lâu ngày. Tinh dầu hoa bưởi, khử mùi, trị tóc khô tóc rụng. Vỏ bưởi làm mứt ăn chữa ho viêm họng.

Vỏ bưởi phơi khô dùng làm thuốc nam sắc uống giải cảm, kiện tỳ, hóa đàm, tiêu trệ. Tài liệu gần đây cho biết trong vỏ, hạt, cùi bưởi có chứa nhiều chất peptin làm tăng tiếp thu dưỡng chất trong thức ăn, đồng thời cũng làm tăng cảm giác no kéo dài, giảm năng lượng ăn vào, cũng là biện pháp giảm cân…

Kinh nghiệm quần chúng lấy khoảng 100g vỏ ngoài quả bưởi tươi sắt nhỏ và một quả dừa lớn đẽo phía cuống cho vỏ bưởi vào, sau đó đốt than nướng chín rồi vắt lấy nước uống ngày 1 trái, đợt dùng 5-7 ngày. Chữa người lúc nóng lúc lạnh, nổi da gà.

Quả bưởi non chữa thoát vị bẹn, phơi khô cắt lát sao vàng sắc nước uống trị gan nhiễm mỡ, ăn uống chậm tiêu. Sa tinh hoàn: lấy 15g hạt bưởi băm nhỏ sắc uống ngày 2 lần (kinh nghiệm của danh y Bàng Cẩm).

Lưu ý: bưởi có vị chua không nên ăn nhiều lúc bụng đói; người đang đau do gút, viêm loét dạ dày không nên dùng.

danh y Phan Thị Thạnh

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng

Rất ít người biết rằng, cô bé Đặng Tiểu Tô Sa vốn là "hạt cát vàng" thành hình ngoài dự kiến, tưởng chừng không có dịp nào xuất hiện trong cuộc thế của cô Văn Thùy Dương. Cô sinh con trai lớn Văn Quỳnh từ khi còn rất trẻ, nhưng sau đó hôn nhân rạn vỡ trong thời gian dài nên chẳng ai nghĩ Quỳnh sẽ có thêm em. Chẳng ngờ, Sa lại đến như một nụ hoa trái mùa, giúp gia đình nhỏ của cô Dương tồn tại thêm 4 năm trước khi chính thức vỡ vạc.

Cả Quỳnh và Sa đều là chỗ dựa tinh thần khôn cùng quan yếu với cô Văn Thùy Dương suốt gần 30 năm. Sa là món quà khôn cùng đặc biệt mà cuộc thế mang lại cho cô, sau Quỳnh. Bà mẹ nức tiếng tâm sự, cô chưa bao giờ hối khi có thêm Sa, giúp cho trái tim bớt đi rất nhiều gánh nặng suốt những năm tháng một mình gồng gánh vì các con.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 1.

May mắn gặp được cô cháu ngoại nức danh của thầy Văn Như Cương sau khi Sa hoàn thành việc du học về nước, phải nói rằng ngoài đời Tô Sa dịu dàng, chín chắn, thông minh và khéo hơn những gì người khác từng nghĩ. Sa phiên bản 21 tuổi đương nhiên rất khác so với thuở áo trắng.

Suốt cuộc trò chuyện, cô Dương nắm chặt tay con gái nhỏ không rời. Tô Sa cũng dành rất nhiều cử chỉ quan hoài nhẹ nhàng cho mẹ. Đó không chỉ là tình mẫu tử thiêng liêng, mà còn là sợi dây kết nối tình yêu thương vô biên giữa 2 thế hệ khiến nhiều người phải ái mộ khi chứng kiến. Cũng qua lời tâm tình của Tô Sa, những góc sâu lắng nhất và đời thường nhất của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương đã được phân bua một cách đầy xúc cảm, chân tình, giản dị, giúp mọi người hiểu hơn, yêu mến 2 mẹ con hơn.

Hồi mới đi du học so với hiện, xúc cảm của Sa khi được trở về nhà khác như thế nào?

Em tự nhận thấy bản thân mình lớn hơn rất nhiều, dù trước đây đã được mẹ chuẩn bị khá tốt để sống tự lập. Về chuyện tiếp xúc với mọi người xung quanh và xử lý những tình huống trong đời sống, em có thể xử lý ổn. Nhiều khi cũng thấy khó khăn, nhưng em vẫn cầm cố làm được. Bên Úc như ngôi nhà thứ 2 ấy, nhiều lần bay đi bay lại em cũng không thấy vấn đề gì, bởi biết rằng vững chắc mình sẽ trở về ngôi nhà thực sự, có gia đình, có mẹ, anh chị luôn đón chờ.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 2.

Ở tuổi 21, nhìn lại quá cố thì Sa có nhớ được biến cố xảy đến với gia đình mình và cách mà cả 3 mẹ con đối diện với sự vỡ lẽ không?

Lúc đó thực thụ em còn rất bé, và đúng kiểu ngày bé thì con gái thường thích chơi với bố hơn. Khi ba má quyết định ly dị, em vẫn còn nhớ là anh Quỳnh rất yêu mẹ, còn em thì chỉ buồn khi thấy cha mẹ cãi vã. Mà anh Quỳnh bênh mẹ rồi thì mình cũng phải bênh bố chứ. Nhưng càng lớn em mới càng hiểu được là mẹ phải một mình sang trọng những chuyện gì, nghĩ lại mới nhận ra lúc đấy mẹ mới là người thật sự khổ tâm.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 3.

Hầu như ai cũng hỏi em về chuyện 2 anh em có cảm thấy là thiếu bố không. Câu trả lời là không. Cho đến bây chừ, nhiều khi bắt gặp những clip về bố và con gái hoặc con gái đi lấy chồng, em cũng nghĩ nếu ngày đấy cha mẹ không cãi nhau thì liệu về sau mình có được giống thế không… nhưng mà em chưa bao giờ cảm thấy thiếu cả. Vì mẹ chưa từng để 2 anh em phải khổ hay thiếu thốn gì về vật chất, mà về tình cảm cũng rất là đầy đủ, thậm chí còn rất nhiều.

Cũng có lần em và mẹ cãi nhau rất lớn nhưng xa nhau thiếu nhau không chịu được, bất kỳ chuyện gì em cũng muốn mẹ biết và có mẹ ở bên.

Sa có nhớ món quà trước nhất từng tặng mẹ là gì không?

Em không nhớ lắm, nhưng em nghĩ là thứ gì đó rất nhỏ và bình dị thôi. Em và anh Quỳnh đều biết là mẹ mình không cần thứ đắt tiền, xa hoa gì cả, lúc đấy em cũng chưa kiếm ra tiền (cười).

À, nghe đâu món quà trước hết em làm tặng mẹ là một tấm thiệp, bây chừ nhìn lại thấy buồn cười lắm. Em thích làm mấy thứ tẩn mẩn để tặng mẹ xong rồi viết những gì mình nghĩ về mẹ vào đấy. Valentine mẹ cũng có bố bên cạnh rồi, nhưng em nghĩ là ngày lễ bồ, mình yêu mẹ thì làm tặng thôi. Thế nên là dành tặng cho mỗi người trong nhà một hộp socola be bé.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 4.

Sa từng san sớt bị áp lực rất nhiều khi mọi người luôn ép em vào khuôn mẫu "cháu của thầy Cương". Người khác mắc lỗi không sao, nhưng Sa mà mắc lỗi sẽ là một chuyện rất to, hiện thời em còn sức ép đó không?

Không chị ạ. Em vẫn luôn tự hào là cháu của ông, mà khi mà mọi người dùng hạng ấy để chỉ trích mình thì em thấy đó là hành động không quý trọng đối với cả em và ông. dĩ nhiên mọi người luôn luôn trọng ông, nhưng cái gì cũng mang ông ra để nói thì không được hay cho lắm.

Hồi còn bé, tâm lý của em chưa vững như hiện, em cũng hay để ý xem mọi người nghĩ gì về mình, thậm chí là rất sợ. Lúc đấy chỉ muốn mọi người nói cho mình biết là họ muốn cái gì, em sẽ làm theo để cho hết thảy mọi người cùng vui, ngày nào đi học em cũng chịu sức ép rất lớn như thế. Nhưng đến hiện nay khi ra ngoài em vẫn phải nghe lời áp đặt đó, thậm chí là của người lớn cơ, nên em đã học cách là chỉ nghe những gì mang tính góp ý, hợp lý thì em sửa, còn lại những lời đố kị ganh ghét, hoặc nói sai về mình thì em bỏ ngoài tai hết. Không buồn, không khóc như hồi còn trẻ thơ nữa.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 5.

Một trong số những thành kiến về Tô Sa nữa là chuyện xăm mình. Sinh ra trong gia đình nề nếp truyền thống nhưng rõ ràng Sa rất cá tính, và cũng sở hữu khá nhiều hình xăm giống mẹ và anh trai đúng không?

Trong số 9 hình xăm của em thì có 1 cái về mẹ, một cái là về ngày sinh của 3 mẹ con và 1 cái về gia đình nói chung, còn lại là những hình em rất thích, tỉ dụ như mang ý nghĩa về quan niệm sống hoặc những hình mình rất tâm đắc. Đó là sở thích cá nhân chủ nghĩa thôi, và em không ngại ai nói gì. Mẹ và anh chị cũng không cấm, nhưng luôn nhấc là nên nghĩ suy kĩ trước khi xăm.

Trong suốt quá trình trưởng thành, có lúc nào Sa nhìn thấy mẹ khóc hay là nhìn thấy mẹ gặp một biến cố nào đấy mà em cảm thấy đau lòng, thương mẹ không?

Thực ra mọi người nhìn vào có thể nghĩ mẹ bàng quan, nhưng với em và anh Quỳnh thì mẹ không phải là người như thế, mẹ là một người phụ nữ rất giàu tình cảm. Nói mẹ mạnh mẽ là không được buồn, không được khóc là không đúng. Mà kiểu của mẹ em là không diễn tả xúc cảm ra, chỉ lặng thầm giải quyết việc cho đến khi trót lọt thôi. Có thể mẹ gặp một chuyện buồn lòng, phải đi qua rất nhiều cảm xúc hỗn độn, nhưng sau đấy mẹ luôn lau nước mắt rất nhanh và đứng dậy xử lý nó.

Em nhìn thấy mẹ khóc rồi, có những chuyện chả ai khóc thì mẹ cũng khóc cơ. Có thể là cãi nhau lăng nhăng với chồng thôi mẹ cũng khóc, nhưng đứt tay chảy máu đầm đìa ra thì lại không. Cãi nhau với các con thôi thì rưng rức, nhưng đầy chuyện ngoài kia thì lại không. Lúc ông mất thì ai cũng khóc, riêng mẹ thì kiên cường. Nhiều lúc em thấy mẹ đánh bọn em xong, hồi còn bé ấy, mẹ cũng khóc, và đấy là những chốc lát mà em cảm thấy rất đau lòng.

Giờ thì chuyện cũ qua hết rồi, gia đình Sa sắp sửa có thêm 2 em trai sinh đôi nữa, cô Dương cũng đang rất hạnh phúc. Vậy cái lúc cô bảo Sa là mẹ có người thương vừa rồi, mẹ chuẩn bị đi lấy chồng đây, thì phản ứng của Sa thế nào?

Em và anh Quỳnh luôn khuyến khích mẹ đi ra ngoài, tìm hiểu nhiều người nhất có thể và chọn cho mẹ một người đích thực xứng đáng. trong một thời kì dài nhiều năm trời, mẹ chỉ đi với bạn bè thôi, hát hò hoặc đi ngồi cà phê, chụp ảnh, theo gu của mẹ. Em cũng bảo thôi hiện tạm không có ai để ở bên cạnh chăm chút mẹ, vì mẹ đã sang trọng quá nhiều chuyện, mẹ chưa sẵn sàng, có bạn bè ở bên cạnh để đi cùng cũng là tốt rồi. Đến khi em đi du học thì mẹ với chú đã biết nhau rồi nhưng chắc là vẫn giấu, tại vì đang mải chìm đắm trong thế giới riêng nên là giấu các con.

Đùng một cái, tự nhiên một hôm mẹ bắt đầu hỏi: Ơ thế đây có chú này được một người giới thiệu, mà mẹ phải lòng mất rồi, hợp nhau trong từng câu nói, hành động, cử chỉ, hợp đi ăn đi chơi. Em bảo vâng, thế mẹ cứ tìm hiểu, có gì cứ kể con.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 7.

Em rất tin cậy vào lựa chọn của mẹ, bởi mẹ đã ngần ấy tuổi rồi, sang bao lăm chuyện và gặp gỡ rất nhiều người rồi, nếu mẹ rung động thì chứng tỏ đó là người đàn ông khiến mẹ nhận ra rằng đây chính là một nửa dành cho mình. Thế nhưng mà cũng phải giục mẹ yêu đấy, nhanh lên chứ còn đợi gì nữa (cười). Không ngờ nhanh quá, giờ nhà chuẩn bị có thêm 2 thành viên vừa rồi.

Đến một hôm khác, đùng cái mẹ lại bảo: Sa bay về với mẹ, mẹ sẽ làm đám cưới, nhưng nhỏ thôi. Em không lưỡng lự gì bay về ngay, mặc dầu chỉ có 2 ngày thôi, lúc ấy cũng chưa hiểu nhiều về chú lắm nhưng em vẫn ủng hộ.

Ồ vậy đám cưới của mẹ Sa cũng là lần trước nhất em gặp chú ấy?

Nếu gặp trực tiếp thì đấy đúng là lần đầu tiên. Còn ảnh thì em đã được nhìn trước rồi. Em chỉ thấy choáng ngợp khi về nhà phát hiện ra mọi người đều gặp chú hết rồi, hàng ngày đều gọi chú về ăn cơm và nói chuyện rất thân thiết, gần gụi. Em cảm thấy như mình bị ra rìa ý.

Thế hiện Sa gọi chú là...?

dĩ nhiên là bố rồi ạ! Bố khá nghiêm khắc, và cũng nóng tính, nhưng đó chỉ là bề ngoài thôi, gặp nhiều và chứng kiến bố ở cạnh trông nom mẹ thời gian qua thì em thấy bố giống mẹ lắm, nhìn thì tưởng tẻ nhưng bố rất hiền, hay cười, chỉ là bố hay ngại thôi.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 8.

Lúc biết mẹ có bầu thì phản ứng đầu tiên của Sa là gì?

Khi mẹ báo tin mừng thì em lại không ở Việt Nam. Nhưng hạnh phúc lắm, và em chỉ nhớ bây giờ việc trước tiên em làm mỗi lúc trở về nhà là chạy ngay đến ôm mẹ, hôn lên bụng, trò chuyện với 2 em.

Thân thiết với mẹ như thế nhưng có lời nào Sa muốn gửi đến mẹ mà hơn 20 năm qua chưa thể nói ra không?

Em luôn luôn rất biết ơn mẹ, cảm ơn mẹ không chỉ bằng lời mà bằng hành động, bằng tình cảm thương xót, bất kỳ việc gì mẹ làm cho em dù chỉ là nấu một món ăn em cũng đáp lại mẹ bằng việc khác, vì em luôn sợ rằng nếu không bộc bạch ra ngay thì sau này sẽ có lúc hối tiếc. Em cũng muốn mẹ vui và hạnh phúc nữa, bù đắp cho những mất mát thương tổn mẹ từng phải chịu.

Từ bé em đã bảo rằng con chỉ muốn được như mẹ, mà mẹ toàn can bảo là thôi con hãy làm thứ gì đấy thái hoà hơn để không phải khổ tâm, không phải đương đầu cho những gì con muốn. Nhưng em nghĩ khác mẹ, vì hiện nay em có thể tranh đấu với tất tật mọi thứ bên ngoài như này đều nhờ mẹ, ông bà và anh nuôi dưỡng, dạy dỗ dạy bảo.

Trưởng thành hơn, đi ra ngoài nhiều hơn, nhìn thấy những cách đối nhân xử thế ở bên ngoài rồi em mới thấy thực sự là phải hàm ơn cách mà mẹ dạy mình khôn lớn. Mẹ không phải người hoàn hảo, nhưng vững chắc mẹ đã dành cho em những gì tốt nhất, không < cưỡng ép > em theo mực thước nào, chỉ nêu ý kiến để em chọn lựa một cách tự nhiên thôi, song điều đó giúp em biết suy nghĩ cẩn thận hơn.

Nếu có 3 từ để nói về mẹ thôi thì Sa sẽ lựa chọn những từ gì?

Thứ nhất là mạnh mẽ, thứ 2 là độc lập, và mẹ thực sự rất giỏi. Có thể so với nhiều phụ nữ khác ngoài xã hội thì mọi người sẽ bảo là "con hát mẹ khen hay", người nhà mình cái gì cũng nhất, nhưng đối với riêng em thì mẹ đúng là như vậy. Những người em từng biết, không ai vượt qua nhiều sóng gió như mẹ, cả về công việc lẫn đời tư. Nhưng đến hiện thời thì chị thấy đấy, mẹ em đã vượt qua tất thảy, thành công, trẻ đẹp. Nói chung là mẹ có được mọi thứ mẹ muốn, được bù đắp hết những mất mát đã qua. Mẹ xứng đáng với những điều đó.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 10.

Đặng Tiểu Tô Sa - con gái cưng của cô Hiệu phó Văn Thùy Dương: Hành trình trưởng thành theo mẹ từ đổ vỡ hôn nhân cho đến hạnh phúc viên mãn sau 21 năm ròng - Ảnh 11.

Sau này em có muốn trở thành một người phụ nữ giống như mẹ Dương không?

Có chứ ạ. Em muốn trở thành một người như mẹ, và được các con mình (trong tương lai) cảm thấy về em như em cảm thấy về mẹ thì tốt biết mấy. nhưng nói thế không có nghĩa là sau này em muốn trở nên một bà mẹ độc thân (cười). Mẹ em cũng chẳng vui khi biết vậy.

Em chỉ mong là các em trai trong bụng mẹ sau này sẽ xót thương mẹ thật nhiều, khiến mẹ cười thật nhiều. Bởi mẹ Dương thật sự rất là sạch.

Kem chống nắng không phải cứ càng bôi nhiều thì càng tốt, đâu mới là cách dùng loại kem này chuẩn xác?

Thật không phải đùa: Có cô gái bị ho đến gãy cả xương vì lạm dụng kem chống nắng !

Theo Asia One, cô gái trẻ tên Tiểu Mai (20 tuổi, ở Chiết Giang, Trung Quốc) vừa nhập viện trong tình trạng 10 chiếc xương sườn bị gãy với căn nguyên sâu xa là do lạm dụng kem chống nắng. China Press cho biết trước đó, cô gái này thẳng tính gặp các triệu chứng hao hao cảm lạnh. Khi đến khám, các bác sĩ chẩn đoán Tiểu Mai mắc hen bị ứng mạt bụi.

Kem chống nắng không phải cứ càng bôi nhiều thì càng tốt, đâu mới là cách dùng loại kem này chuẩn xác?  - Ảnh 1.

Cô gái trẻ tên Tiểu Mai (20 tuổi, ở Chiết Giang, Trung Quốc) vừa nhập viện trong tình trạng 10 chiếc xương sườn bị gãy với căn do sâu xa là do lạm dụng kem chống nắng.

Nhưng 3 ngày sau đó, cô gái trẻ bị ho liên tục, cảm thấy đau dữ dội ở bên ngực trái. Khi đi làm xét nghiệm mới thấy, mật độ xương của Tiểu Mai thấp hơn nhiều so với mức làng nhàng. Kết quả khám bệnh cho thấy, cô không chỉ bị thiếu vitamin D mà nồng độ canxi, phốt pho trong máu còn ở mức thấp đáng báo động.

Sau khi tìm hiểu, thầy thuốc kết luận căn do chính yếu xuất phát từ lề thói bôi kem chống nắng của Tiểu Mai. Theo đó, cô gái trẻ san sớt, lo sợ bị sạm da nên cô ngay dùng kem chống nắng SPF 50 quanh năm, ngay cả khi ở trong nhà. Lại thêm việc bổ sung vitamin D thiếu nên tình trạng mới trầm trọng hơn.

Có thể nói, bôi kem chống nắng là một trong những lề thói chẳng thể thiếu của chị em đàn bà nói chung. Đây là một nếp chăm chút da cực tốt, giúp bạn phòng tránh lão hóa từ sớm bởi ai cũng biết tia UVA và UVB gây hại da rất đáng sợ. Tuy nhiên, đừng bao giờ quên, cái gì nhiều quá cũng không tốt. Lạm dụng kem chống nắng cũng vậy.

Kem chống nắng không phải cứ càng bôi nhiều thì càng tốt, đâu mới là cách dùng loại kem này chuẩn xác?  - Ảnh 2.

Việc lạm dụng chống nắng khiến cơ thể bị thiếu hụt vitamin D, xương khớp không khỏe mạnh là điều dễ hiểu. Không chỉ lạm dụng số lần, nhiều người cứ nghĩ bôi lấy được, nghĩa là làm sao càng bôi dày kem chống nắng lên mặt lên người mỗi ngày càng tốt. Hay chọn lựa kem chống nắng có chỉ số chống nắng cao thật cao thì càng tốt… Những sai trái này khiến con đường bôi kem chống nắng của bạn cứ lẩn quẩn, bế tắc.

Vậy, dùng chống nắng đúng cách cần đáp ứng những tiêu chí gì?

Theo ThS.BS da liễu Vũ Thị Thơm (giảng sư học viện y dược học cổ truyền Việt Nam), việc đầu tiên trong chống nắng đúng cách chính là tuyển lựa kem chống nắng thích hợp. Cụ thể, kem chống nắng cần đáp ứng những đề nghị sau:

- Chọn kem chống nắng hợp với loại da của bạn để tránh kích ứng, bít tắc nổi mụn…

- Chọn kem chống nắng có chỉ số chống nắng hiệp với điều kiện thời tiết và cường độ phơi nắng. Không nên chọn kem chống nắng có chỉ số chống nắng quá cao SPF > 60, chỉ trừ khi da quá mẫn cảm với ánh sáng hoặc ở giữa trưa trời nắng mà phải phơi nắng trực tiếp trong thời gian dài.

Kem chống nắng không phải cứ càng bôi nhiều thì càng tốt, đâu mới là cách dùng loại kem này chuẩn xác?  - Ảnh 4.

Chọn kem chống nắng có chỉ số chống nắng thích hợp với điều kiện thời tiết và cường độ phơi nắng.

- Nên chọn kem chống nắng chống được cả tia UVA và UVB, trên sản phẩm có ghi Broad Spectrum hoặc Full Spectrum hoặc PA+.

- Chọn hãng mỹ phẩm uy tín, sản phẩm nhập cảng chính hãng có tem chứng nhận.

Ngoài việc tuyển lựa đúng loại kem chống nắng ăn nhập, bạn cũng cần biết cách sử dụng đúng kem chống nắng mình đã chọn lọc. Không phải cứ dùng kem chống nắng càng nhiều càng tốt. BS Thơm cho biết, dùng kem chống nắng đúng cách cần bảo đảm các tiêu chí sau:

- Dùng lượng kem chống nắng vừa đủ. Nếu dùng thiếu, làn da không có tác dụng bảo vệ tối ưu, dùng quá nhiều sẽ gây hoang toàng, song song gây dính trên làn da, dễ nổi mụn. Bôi khoảng 2mg/cm2 hay ước tính ra bằng 1 đồng xu hoặc 6 hạt ngô cho vùng mặt là đủ.

Kem chống nắng không phải cứ càng bôi nhiều thì càng tốt, đâu mới là cách dùng loại kem này chuẩn xác?  - Ảnh 6.

Dùng lượng kem chống nắng vừa đủ để bôi mỗi lần, không bôi quá ít cũng không được bôi quá nhiều theo tham vấn của thầy thuốc da liễu.

- Dùng kem chống nắng trước 15-20 phút khi xúc tiếp với ánh sáng mặt trời và cứ sau 2 – 3 giờ phải bôi lại kem chống nắng.

- Dùng kem chống nắng sau khi bôi sản phẩm dưỡng da và trước khi trang điểm (nếu có).

- Dùng kem chống nắng hàng ngày ngay cả trời râm hay ngồi trong phòng có ánh sáng xanh.

- Phải tẩy trang sau dùng kem chống nắng vì sữa rửa mặt chẳng thể làm sạch được kem chống nắng.