Đề xuất tính giá bán lẻ điện theo 5 bậc thang

Các phương án, kịch bản xây dựng lần này dựa theo cơ cấu, sản lượng điện khách hàng sinh hoạt và giá bán sỉ điện năm 2018. Bộ Công Thương giảng giải, việc này đảm bảo giá bán lẻ điện sinh hoạt bình quân giữ nguyên như xem cơ cấu tại Quyết định 28/2014 là 1.896,89 đồng một kWh.

Phương án giá điện theo 5 bậc thang cũng là đề xuất của giới chuyên gia, EVN đưa ra hồi cuối năm 2019. Ở phương án này, cơ quan soạn thảo đưa ra hai kịch bản.

So sánh biểu giá hiện hành với phương án 5 bậc theo kịch bản 1 và 2:

Bậc	Biểu giá hiện hành		Phương án 5 bậc
			Kịch bản 1	Mức dùng	Kịch bản 2
	Mức dùng	Giá (*)	Giá		Giá
1	Cho kWh 0-50	1.549	1.549	Cho kWh 0-100	1.549
2	Cho kWh 51-100	1.600	1.858	Cho kWh 101-200	1.878
3	Cho kWh 101-200	1.858	2.340	Cho kWh 201-400	2.431
4	Cho kWh 201-300	2.340	2.701	Cho kWh 401-700	2.701
5	Cho kWh 301-400	2.615	3.105	701 kWh trở lên	2.878
6	401 kWh trở lên	2.701

(*) đồng/kWh

Ở kịch bản 1, Bộ công thương nghiệp cho rằng, mức tăng giá bán điện giữa các bậc hợp lý, bảo đảm số hộ dùng điện dưới 700 kWh một tháng (chiếm 92% tổng số hộ gia đình) không tăng hoặc giảm tiền điện khi vận dụng biểu giá mới.

Nếu một hộ dùng điện từ 701 kWh trở lên, tiền điện một tháng phải trả tăng thêm là 29.000 đồng. Có khoảng 0,5 triệu hộ trong diện này, chiếm 1,8% tống số hộ.

Mặt khác, số tiền ngân sách hỗ trợ cho hộ nghèo, hộ chính sách (cho 100 kWh điện trước nhất) không thay đổi so với hiện hành. Mức tăng giá giữa các bậc là hợp lý, chênh lệch giữa bậc đầu và cuối là 2 lần.

Gộp bậc 1 và bậc 2 với giá điện giữ nguyên theo bậc 1 nhằm đảm bảo ngân sách tương trợ cho hộ nghèo, hộ chính sách. Phần doanh thu thiếu được bù vào bậc trên 700 kWh.

Tuy nhiên, bà mụ hoạt có mức dùng điện 200-300 kWh một tháng (khoảng 3,6 triệu hộ) và từ 701 kWh một tháng trở lên (0,5 triệu hộ) phải trả tăng thêm 6.000 - 14.000 một tháng. Mức tăng giá giữa các bậc không đồng đều.

Sau khi phân tích, Bộ Công Thương đề nghị chọn kịch bản 1 ứng dụng trong thực tiễn, thay thế biểu giá điện hiện hành.

Cũng theo Bộ Công Thương, hiện nhiều nước trên thế giới ứng dụng giá điện theo bậc với giá điện các bậc tăng dần. Số liệu thu thập giá điện sinh hoạt các nước Mỹ, Hàn Quốc, Thái Lan và Lào cho thấy, tỷ lệ điện sinh hoạt bậc cao nhất so với bậc thấp nhất 1,65-3 lần.

Cơ quan này cho rằng, việc vận dụng giá bán buôn điện sinh hoạt theo bậc hiện vẫn phù hợp, khuyến khích người dân sử dụng điện tùng tiệm, nên các phương án cải tiến đưa ra theo hướng giá tăng dần, thay đổi khoảng cách giữa các bậc phù hợp với thực tại người dùng.

Nguyễn Hoài